Het Financieele Dagblad AFM gaat de media controleren

Het Financieele Dagblad
AFM gaat de media controleren
Donderdag, 28 april 2005 / pagina 3
Toezichthouder let op 'verborgen beleggingsadviezen' in de krant

GERBEN VAN DER MAREL JAN FRED VAN WIJNEN

AMSTERDAM - Journalisten moeten alert zijn op verkapte beleggingsadviezen in columns of berichtgeving. Mededelingen die door beleggers kunnen worden opgevat als koop- of verkoopadviezen, kunnen de krant of websites in aanvaring brengen met de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Bij de presentatie van het jaarverslag over 2004, gisteren in Amsterdam, waarschuwde AFM-bestuurder Paul Koster voor onderschatting van de Wet Marktmisbruik, die dit jaar in werking treedt.

Vooral het begrip 'marktmanipulatie' in de wet (die voortkomt uit een EU-richtlijn) biedt ruimte voor interpretatieverschillen. Daarom probeerde de AFM de afgelopen maanden in gesprek te komen met Nederlandse hoofdredacteuren.

Omdat de toezichthouder nauwelijks respons kreeg op zijn oproep, liep AFM-voorzitter Arthur Docters van Leeuwen afgelopen vrijdagavond onaangekondigd binnen bij een vergadering van het Genootschap van Hoofdredacteuren. In een korte toespraak wees hij de aanwezigen op het belang van een gesprek over dit onderwerp.

Koster vreest voor marktmanipulatie via interviews. 'Wij zullen erg goed letten op de timing en de consistentie van optimistische geluiden', zei hij. 'Een bestuurder die twee weken na een optimistisch verhaal schoorvoetend moet toegeven dat de performance van zijn bedrijf toch iets minder is, kan rekenen op onze belangstelling.'

Hoe de journalist zich moet opstellen bij dit soort interviews, moet nog worden besproken met het Genootschap van Hoofdredacteuren. De Europese richtlijn vermeldt in elk geval niets over een 'zorgplicht' van de journalist voor de mededelingen van de geïnterviewde, aldus Koster.

Wanneer de krant een vorm van advies geeft (zoals de opmerking in een column dat een bepaald fonds is ondergewaardeerd), treden strikte regels in werking. Zowel de identiteit als de persoonlijke belangen van de auteur moeten dan bij de publicatie worden vermeld.

Een ander opmerkelijk onderdeel van de wet marktmisbruik is de 'klikplicht' voor effecteninstellingen. 'Dit kan heel verraderlijk zijn', waarschuwt het AFM-bestuur. 'Potentieel verdachte transacties moeten bij ons worden gemeld. Maar de instellingen moeten niet zomaar een berg gegevens bij ons neerleggen. Ze moeten eerst, case by case, zelf bekijken of de transacties verdacht zijn. Dat kan ook gaan om transacties die pas na enige herhaling verdacht blijken te zijn.'

De AFM noemt dit 'geen lichte taak'. Er zal ook worden bekeken of effecteninstellingen zich houden aan de klikplicht. Hoe dat gebeurt, kon de AFM niet duidelijk maken.

Achter de organisatie van het AFM-toezicht schuilt het principe van de 'collectieve verantwoordelijkheid', zei voorzitter Docters van Leeuwen. De toezichthouder wil zoveel mogelijk betrokkenheid van marktpartijen die hun eigen gedrag corrigeren. Daardoor blijft voor de AFM alleen het toezicht over 'dat echt moet gebeuren'.

De AFM gaf gisteren een korte excursie in de zogeheten Monitoring Room, waar actief wordt gezocht naar marktmanipulatie. Analisten achter beeldschermen krijgen doorlopend meldingen van transacties in beursfondsen. De software die hieraan is gekoppeld, meldt verdachte transacties in een stroom e-mailberichten aan de analisten, die vervolgens kunnen bekijken of er echt iets aan de hand is. Doordat ook de effectenbank erbij wordt vermeld, kan de AFM achteraf ook vaststellen of de klikplicht wel is nageleefd.
GERBEN VAN DER MAREL JAN FRED VAN WIJNEN




(c) Het Financieele Dagblad 2005 alle rechten voorbehouden