Vernietigend rapport over PCM

AMSTERDAM - Het binnenhalen van het Britse opkoopfonds Apax door PCM Uitgevers in 2004 was zowel financieel als strategisch onnodig. Het besluit kostte de uitgever van onder meer de Volkskrant en NRC Handelsblad ruim 300 miljoen euro en leverde het bedrijf vrijwel niets op, mede door voortdurende ruzies tussen de top van het bedrijf en de grootaandeelhouder, de stichting Democratie en Media. Die betaalde in 2007 bovendien veel te veel om weer van Apax af te komen.

Dat zijn de vernietigende conclusies van een rapport van de Ondernemingskamer naar mogelijk wanbeleid bij PCM, dat maandag openbaar is gemaakt. Volgens de onderzoekers kwam er van de beoogde strategie van basisverbreding (andere activiteiten naast de kranten) vanaf het begin niets terecht.

Dat kwam onder meer door ruzies tussen de raad van bestuur en raad van commissarissen enerzijds en de Stichting Democratie en Media (SDM), de ideële grootaandeelhouder van het bedrijf anderzijds.

De onderzoekers laken vooral de rol van SDM bij het 'zigzagbeleid' van de onderneming tussen de komst van Apax begin 2004 en het vertrek van de Britten, in de zomer van 2007. Door de onenigheid en de gemaakte afspraken zat Apax in een zetel. De participatieregeling die leidde tot forse bonussen voor de top van PCM noemen de onderzoekers verder onnodig en ondoorzichting.

Volgens het onderzoek is het voortbestaan van PCM gered door de recente verkoop van de educatieve uitgeverij Thieme Meulenhoff, net voor de kredietcrisis. Volgens de onderzoekers is de uitkomst nu dat PCM twee educatieve uitgeverijen armer is, terwijl de bankschuld meer dan verdrievoudigde. De onderzoekers adviseren SDM het geld dat zij zelf kregen rond Apax terug te stoppen in het bedrijf.

SDM noemt het rapport in een reactie 'eendimensionaal' en stelt dat het achteraf makkelijk is te constateren dat het binnenhalen van Apax onwenselijk was. De huidige eigenaar van PCM (na het vertrek van Apax) wil pas nader reageren als ze het rapport bestudeerd hebben. PCM zegt lessen getrokken hebben uit de gebeurtenissen en, ook volgens de onderzoekers, op de goede weg te zijn